10. 4. 2020: Олена Папуґа: Нашы села пережывають то, што цїла Сербія

Кріза односно пандемії нового тіпу коронавірусу дотулила ся і Сербії. В автномній области Войводина з центром в Новім Садї жыють і Русины, котры у своїм найвешкім селї Руськый Керестур мають і центер своёй єпархії.

Влада приобіцяла людям помочі. Но коли і як реално поможе, нихто не знать, інформовала нашу редакцію Олена Папуґа (на фотцї). Папуґа є посланкынёв сербского парламенту і членков Націоналного совіту Русинів у Сербії, што є самосправный орґан сербскых Русинів.

У Войводинї є менше хворых

„Каждый день маєме поліцайну годину од пятой годины пополїдне до пятой годины рано,“ говорить Папуґа о заказї выдожіня з дому, котре было в Сербії прияте.

Люде над 65 років не сміють нияк выйти з дому, выняток мають лем раз за тыждень, в пятніцю рано. Втогды суть про них встановлены три годины, коли заказ не платить, і то од четвертой до семой годины. О тых людей ся старають добровонльници, котры їм приношають вшытко, што їм треба, накупують про них, докіцня їм ходять выбавлёвати дїла і в банках.

Позітівным є, же мултіетнічна Войводина, де окрем Сербів, жыє і много народностей як Русины, Мадяре, Словаци ці Хорваты, затля не належыть ку найвеце хворотов постиженым областям в рамках Сербії.

„Жытелїі Войводины суть дісціплінованы, зато є ту менше хворых. Поліція давать штраф од 500 до 1000 евр, припадно наряджує домашнїй арешт тым, котры не дотримують поліцайну годину. Но у Войводинї є омного менше такых покарань, як в рештї Сербії,“ інформовала Олена Папуґа.

Наперек тому жертвов хвороты COVID-19 в Сербії уж быв і Русин. „Нултый хворый на корону быв у Чачаку (місто в централній Сербії, позн. ред.). Святковали там 18-ты народенины і на тім святкованю быв чоловік з Італії, котрый быв хворый. Тісяч людей є там теперь в ізолації. Нанещастя вмер 48-річный чоловік з того міста, котрого сын быв на тых народенинах. Мама того, котрый вмер, є з Руського Керестура. Значіть Русин быв першов жертвов короны в Чачаку,“ описує сітуацію сербска посланкыня.

В русиньскых селах пережывають то, што цїла Сербія

За словами Олены Папуґы русиньскы села в Сербії пережывають то, што цїла держава. В повинній ізолації суть тоты, котры вернули ся споза граніць. Якраз за граніцями робить остатнї рокы і много Русинів, кедьже економічна сітуація дома є складна. Самоізолація про навернутых тырвать 28 днїв і дотримованя ізолації ходить контролёвати поліція

„Ніч не фунґує. Фабрикы суть заперты. В Руськім Керестурї ани єдна пріватна фірма, котра выраблять меблї, не робить. Людём є тяжко, бо не діставають выплату. Держава не помагать фірмам, зато ся вшытко заставило. Головно продай. Не фунґують торгы, на котрых ся продавало,“ говорить Папуґа.

Терплять і русиньскы земледілцї, котры мають шалату, молоду цибульку ці ягоды. „Тоты люди то продавали на торгах, котры суть теперь заперты і они не знають, што з тым робити. Орґанізовали продаваня через Facebook. Тому, хто хоче купити, принесуть товар домів.“

Проблема є і з обраблянём землї, котра давать многым обжыву. Люде подля слов Папуґы мусять мати окреме дозволїня од Міністерства земледїльства, жебы могли быти на полях по пятій годинї пополїдне.

„Теперь ся садить кендериця, соя, о два тыжднї бы треба было пересаджовати паприґу на полях. Як то буде, то ся не знать. Дотеперь ходили на тоты роботы до Руського Керестура робітници на автобусах із сел околіцї. Но а теперь мусить быти іщі і діштанція меджі людми два метры, притім на поле до єдного ґазды приходило і по 20-30 людей.“

Влада поможе, но не знаме коли

Подля Олены Папуґы сербска влада моментално помагать так, же соціално огроженым жытелям забезпечує страву. Докінця і пензістам, котры мають лем свою пензію і ніч веце.

„Люде не мають барз грошы. Іщі і фірмы суть заперты, значіть ани выплаты не давають. Тым, котры суть на селї, є дакус лїпше холем в тім, же собі можуть штось посадити в загородї. Людём в квартелях є страшнї,“ говорить Папуґа.

За їй словами влада обіцять поміч, но цїле дїло зіставать неясне. „Держава обіцять, же поможе, кедь перейде крітічный став. А коли то буде, то ся не знать. Як поможе? Не бісїдує ся. Лем то, же поможе.“

Подля Олены Папуґы бы мала влада помочі фірмам, жебы выплатили холем мінімалну мзду людям, котры теперь не можуть робити. Фірмы то моментално не годны зробити, бо Сербія не ослободила їх маїтелїв ани од місячных соціалных і здравотных одводів за робітників. Зато фірмы і пропущали, бо не суть в силї платити ани тото.

Школа є онлайн і по русиньскы

Школы в окремых державах з причіны рештрікцій, котры бы мали помочі обранї пошырёваня корона вірусу, суть позапераны і учітелї собі мусять вєдно із школярями звыкати на онлайн навчаня.

„В тім бы єм хотїла похвалити Сербію. Забезпечіла навчаня і в языках народностных меншын, котры мають свої школы. По русиньскы проходить онлайн навчаня каждый день, і то є барз добрі, говорить сербска посланкыня, котра сидить у парламентї за реґіоналну партію Ліґа соціалдемократів Войводины.

Наопак, неміло несподївана є з позіції владыкы Ґеорґія Джуджара, котрый є руськокерестурьскым єпархом. Тот ся за їй словами ку цїлій сітуацій дотеперь не выразив, не дав жадны інштрукції про віруючіх, докінця ани в русиньскім высыланю телевізії. „Є то катастрофа,“ закінчує Олена Папуґа.

Петро МЕДВІДЬ, ЛЕМ.фм, жрідло фотоґрафії: aktuelno.me

Script logo